Hướng dẫn cách đánh Chắn cơ bản cho người mới nhập môn

Chơi đánh Chắn là một trong những trò chơi bài dân gian rất phổ biến ở miền Bắc nước ta. Chơi Chắn từ lâu đã là một thú vui tao nhã vừa giải trí lại vừa đọ trí giữa các người chơi với nhau. Ngày nay, chơi đánh Chắn đã được biết đến nhiều và trở thành một nét văn hóa. Rất nhiều người đã tìm đến những nơi còn lưu giữ trò chơi truyền thống này để học chơi đánh Chắn. Đáp ứng nhu cầu đó, trong bài viết này chúng tôi sẽ sơ lược cho các bạn cách đánh Chắn dễ hiểu nhất cho các tay bài nhập môn đánh Chắn.

Các hoạt động diễn ra trong một ván bài đánh Chắn

Trong một ván bài đánh Chắn sẽ có rất nhiều những hoạt động. Cũng giống như các bộ môn bài khác người chơi sẽ lần lượt thực hiện các hoạt động theo vòng. Trong bài đánh Chắn vòng đánh sẽ được tính theo vòng tay phải. Mỗi người khi đến lượt có thể thực hiện các hoạt động sau:

Đánh: Người chơi lấy 1 quân trong bài của mình đánh ngửa xuống chiếu bên tay phải. Chỗ ở giữa 2 người chơi cạnh nhau gọi là Cửa. Cửa bên phải của 1 người gọi là cửa chì của người đó, cửa bên trái gọi là cửa trên, bên phải là cửa dưới.

cach danh chan trong mot van chan thong thuong
Hướng dẫn các hoạt động thường diễn ra trong cách đánh Chắn truyền thống

Bốc Nọc: Người chơi bốc 1 lá trong Nọc đặt ngửa đánh vào cửa chì.

Ăn: Nếu quân bài dưới chiếu hợp với 1 quân nào đó trên tay thành Chắn hoặc Cạ thì có thể Ăn. Để ăn người chơi sẽ nhặt quân dưới chiếu đặt ngửa vào lòng. Sau đó rút quân trên tay đặt ngửa lên trên quân vừa ăn được.

Chíu: Là cách ăn đặc biệt. Khi có 3 quân bài giống hệt nhau, dưới chiếu lại có 1 quân như vậy nữa thì có thể ăn quân dưới chiếu dù quân đó được bất kỳ ai Bốc, hoặc Đánh.

Trả Cửa: Sau khi ăn Chíu người chơi cần phải Trả Cửa. Khi ấy người chơi sẽ đánh 1 quân thế vào chỗ quân mình vừa Chíu để ván chơi được tiếp tục bình thường.

cach danh chan co ban cho nguoi moi bat dau
Học cách đánh Chắn cơ bản dễ hiểu cho người mới bắt đầu

Ù: Ù được tính khi 19 quân của mình hợp với 1 quân vừa bốc từ nọc thành 10 bộ (Chắn hoặc Cạ). Trong đó có ít nhất 6 Chắn (Chíu được tính là 2 chắn).

Luật chơi đánh Chắn cơ bản cho người mới nhập môn

Khi chơi đánh Chắn người chơi phải tuân theo các luật đánh Chắn. Trong bộ môn bài Chắn có rất nhiều luật. Trong đó các luật đánh Chắn cơ bản nhất bạn không được phép vi phạm như sau:

Luật đánh Chắn quy định với bài trên tay

Bài của người chơi ăn được thành chắn nhưng không ăn lại đi ăn cạ. Nếu phạm lỗi này thì khi Ù, nếu xướng đúng người chơi cũng không được ăn tiền.

cach danh chan voi bai trong tay
Luật quy định trong cách đánh Chắn với bài trong tay
  • Chíu được nhưng lại không chíu mà đi ăn thường. Nếu phạm lỗi này cũng tương tự như trên khi Ù xướng đúng cũng không được ăn tiền.
  • Ăn chọn cạ: Lấy 1 quân trong cạ có sẵn để ăn cạ. Khi bị phát hiện sẽ phải đền làng.
  • Ăn cạ chuyển chờ: Lấy 1 quân chờ ù để ăn cạ. Khi bị phát hiện cũng phải bị đền làng.
  • Có chắn cấu cạ: Lấy 1 quân trong chắn sẵn có để ăn cạ. Nếu vi phạm mà vào cuối ván vẫn Ù thì phải đền tiền cho cả làng theo cước mà mình xướng. Nếu người khác Ù thì chỉ mất tiền ván đó chứ không phải đền.
  • Lỗi chờ Chi rộng: Khi bài có từ 6 chắn trở lên mà lẻ quân Chi Chi thì phải đánh bỏ Chi Chi đi. Nếu không đánh mà giữ lại Chi Chi thì sẽ bị báo là lỗi và không được Ù nữa. Trong chế độ chơi “Nâng cao”, nếu người chơi bị báo lỗi “chờ Chi rộng” mà vẫn Ù, thì sẽ phải đền làng.

Luật đánh Chắn quy định với bài bỏ không ăn

Luật đánh Chắn quy định với việc bỏ bài không ăn như sau:

Bỏ chắn ăn chắn: Trước đã bỏ không ăn chắn này, sau lại ăn.

cach danh chan bo bai khong an
Luật quy định với cách đánh Chắn bỏ bài không ăn
  • Bỏ chắn ăn cạ: Lấy 1 quân – mà trước đó đã bỏ ăn chắn – để ăn cạ.
  • Bỏ cạ ăn cạ: Lấy 1 quân – mà trước đó đã bỏ ăn cạ – để ăn cạ.
  • Bỏ chắn đánh chắn: Bỏ không ăn 1 con sau lại đánh đúng con đó.

Vd: Trước đã bỏ không ăn cửu vạn, nếu sau đó lại:

  • Lấy cửu vạn ăn cửu vạn => lỗi 5.
  • Lấy cửu vạn ăn cửu văn => lỗi 6.
  • Lấy cửu văn ăn cửu sách => lỗi 7.
  • Đánh cửu vạn đi => lỗi 8.

(Chú ý: Được lấy cửu văn/ sách để ăn chắn – tức được bỏ cạ ăn chắn).

Luật đánh Chắn quy định với những quân đã đánh

Một số luật đánh Chắn quy định với những quân bài đã đánh như sau:

cach danh chan don gian
Luật quy định cách đánh Chắn với quân đã đánh
  • Đánh cạ ăn cạ: Đã đánh cả 1 cạ (2 quân) đi thì không được ăn bất kỳ cạ nào nữa.
  • Xé cạ ăn cạ: Đã đánh 1 quân trong cạ thì sau không được dùng quân hàng đó để ăn cạ.
  • Đánh 1 quân rồi sau lại ăn đúng quân đó.
  • Đánh cả chắn đi.
  • Ăn 1 con rồi sau lại đánh đúng con đó.
  • Ăn cạ rồi lại ăn chắn cùng hàng.

Vd: Đang có một chắn cửu Văn, lẻ cửu Sách. Lấy Cửu Sách ăn Cửu vạn.
Sau đó lại tách 1 quân cửu Văn từ Chắn để ăn Cửu Văn khác (muốn ăn Bòn hoặc Ù bòn) -> Bị báo

  • Đánh cạ khi đã ăn cạ.
  • Ăn cạ đánh con cùng hàng.

Cách tính Điểm, Dịch trong bài đánh Chắn

Các cước ù Chắn được quy định tương ứng với số Điểm và số Dịch. Khi ù sẽ dựa vào các cước xướng để tính ra số điểm tổng. Nhân tổng này với số tiền cho mỗi điểm sẽ ra số tiền mỗi người thua phải mất cho người ù. Trong đó điểm tổng được tính như sau:

  • Nếu chỉ xướng 1 cước thì điểm tổng = Điểm của cước đó.
  • Nếu xướng nhiều cước thì điểm tổng = Điểm của cước có điểm lớn nhất + tổng số Dịch của các cước còn lại.
  • Nếu có xướng cước Thập thành thì điểm tổng được tính = điểm của Thập thành (12) + điểm của các cước có gà + dịch của các cước còn lại.
cach danh chan tinh diem
Hướng dẫn tính điểm khi học cách đánh Chắn

Điểm và dịch của các cước như sau:

  • Suông: 2 điểm, không dịch.
  • Thông, Trì, Có Thiên khai, Có Chíu, Có Bòn: 3 điểm, 1 dịch.
  • Thiên ù, Địa ù, Chíu ù, Ù bòn, Bạch thủ, Tôm: 4 điểm, 1 dịch.
  • Bạch thủ chi: 6 điểm, 3 dịch.
  • Lèo: 5 điểm, 2 dịch.
  • Bạch định: 7 điểm, 4 dịch.
  • Tám đỏ: 8 điểm, 5 dịch.
  • Thập thành = Kính tứ Chi = Phá thiên: Tính như 8 đỏ 2 lèo = 12 điểm, 9 dịch.
  • Hoa rơi cửa phật = Cá lội Sân Đình = 10 xuông: 20 điểm, 17 dịch.
  • Ngư ông bắt cá = Nhà lầu xe hơi hoa rơi cửa phật = 15 xuông: 30 điểm.
hoc cach danh chan xuong u dung
Học cách đánh Chắn thông qua xướng Ù đúng chuẩn

Lưu ý: Lấy Điểm trừ đi 3 thì ra Dịch. Nhưng trừ cước Suông, còn thì tối thiểu là dịch 1.

Các cước ù phổ biến trong bài đánh Chắn

Trong bài đánh Chắn sẽ có nhiều kiểu kết hợp để có kết quả bài ù. Chính vì thế nên bạn có thể xướng nhiều kiểu ù trong cùng một lúc. Để biết cách xướng ù Chắn trong bài Chắn là gì thì xin mời các game thủ xem chi tiết trong phần viết ngay dưới đây nhé. Cách xướng Ù đúng cũng là một phần quan trọng trong hướng dẫn cách đánh Chắn cho người học cách đánh Chắn.

Các cước ù trong Chắn được tính có gà

Các cước ù trong Chắn được tính là có gà bao gồm như sau:

  • Ù bòn bạch thủ: Trên quân bài có sẵn 5 chắn và bạn đang chờ thêm một cây lẻ để tạo thành tròn 6 chắn.
  • Ù bòn bạch thủ chi: Bạn đang sở hữu 5 chắn bài, có cây chi lẻ đang chờ ù. Tuy nhiên phải xuống mới được gọi là ù bạch thủ chi. Nếu xướng chỉ thì chỉ được xem là bạch thủ và xướng sai ván sẽ không tính.
cach danh chan cho nguoi moi nhap mon
Giới thiệu cách đánh Chắn cơ bản cho người mới nhập môn
  • Thập thành: Còn được gọi là bài xướng ù có tròn 10 chắn.
  • Kính tứ chi: Bài ù với 4 cây chi và 16 cây đen: 12 điểm 9 dịch. Đây được xem là cước ù Chắn to nhất trong một ván bài đánh Chắn.
  • Bạch định: Bài ù với 20 lá bài đen: 7 điểm 4 dịch.
  • Tám đỏ: Bài ù với 8 lá bài đỏ, 12 lá bài đen: 8 điểm 5 dịch.
  • Bạch thủ chi: Ù bạch thủ với lá bài chi: 6 điểm 3 dịch.

Các cước ù trong Chắn không được tính gà

Các cước ù Chắn không có gà còn được gọi là ù thường. Có thể kể đến như:

  • Ù chắn suông: Đây là kiểu ù không có gì đặc biệt hoặc đôi khi quên không xướng trong cách xướng ù Chắn khác
  • Ù chắn thông: Nếu ván trước bạn đã ù hoặc treo tranh nhưng ván sau vẫn tiếp tục ù và hợp lệ thì được gọi là ù thông.
  • Ù chì: Quân ù tại cửa chì do bốc được cũng có thể là do đã trả cửa chiếu ù tại cửa chì.
  • Ù thiên: Sau khi người chia bài đã chia xong, bài được xuống ù luôn.
  • Ù địa: Nếu bạn vừa bốc cây nọc xong đã ù hoặc có thể chưa bốc cây nọc nào đã chiếu ù được gọi là ù địa ù.
hoc cach danh chan hay nhat
Học cách đánh Chắn hay từ các cao thủ bài Chắn
  • Chíu ù: Trên bài có sẵn 3 cây giống nhau và bạn đang đợi ù. Nếu bốc 1 cây giống 3 cây còn lại hoặc có một quân bài đánh trả cửa giống 3 quân bài đó thì bạn được phép chíu ù.
  • Ù 8 đỏ: Bạn đang sở hữu bài xướng ù với 8 quân đỏ.
  • Ù lèo: Bài xướng ù có cửu vạn, chi chi, bát sách.
  • Ù tôm: Bài xướng ù có tam sách, tam vạn, thất văn.

Đến đây chúng tôi đã giới thiệu và hướng dẫn cho các bạn học cách đánh Chắn. Hy vọng với bài viết này sẽ giúp các bạn có được cái nhìn tổng quát về môn bài mang đậm bản sắc văn hóa này. Đừng quên theo dõi các bài viết tiếp theo của chúng tôi để có thêm nhiều thông tin hữu ích khác nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *